Kluczowe wnioski:

• Charty to jedna z najstarszych ras psów, której początki sięgają starożytnego Egiptu; były cenione za szybkość, wzrok i lojalność, a ich historia jest ściśle związana z elitami oraz tradycją łowiecką na całym świecie.
• Rasa charakteryzuje się smukłą sylwetką, długimi kończynami i różnorodnością typów sierści (krótkowłose, długowłose, szorstkowłose) oraz szeroką gamą umaszczeń, co wpływa zarówno na wygląd psa, jak i wymagania pielęgnacyjne.
• Charty są inteligentne, niezależne i aktywne – wymagają konsekwentnego wychowania, codziennej dawki ruchu oraz odpowiedniej stymulacji umysłowej; najlepiej odnajdują się u opiekunów prowadzących aktywny tryb życia.
• W Polsce posiadanie charta wiąże się z obowiązkiem uzyskania specjalnego pozwolenia ze względu na silny instynkt łowiecki tej rasy; niedopełnienie formalności grozi poważnymi konsekwencjami prawnymi.

Pochodzenie i historia chartów – skąd wywodzi się ta rasa?

Historia chartów sięga tysięcy lat wstecz i jest ściśle związana z ewolucją psów stepowych, które dzięki niezwykłej szybkości oraz doskonałemu wzrokowi potrafiły przetrwać w surowych warunkach otwartych przestrzeni. Pierwsze ślady obecności chartów można odnaleźć już w starożytnym Egipcie – ich wizerunki zdobią grobowce faraonów, a przekazy historyczne wskazują na wyjątkową rolę tych psów w życiu elit. Z czasem rasa rozwinęła się na obszarach Bliskiego Wschodu, skąd trafiła do Europy, głównie za sprawą wypraw krzyżowych. Charty były cenione nie tylko za swoje umiejętności łowieckie, ale także za elegancję i lojalność, co sprawiało, że często towarzyszyły arystokracji podczas polowań oraz pełniły funkcję psów reprezentacyjnych na dworach królewskich.

W Polsce szczególne miejsce zajmuje chart polski, którego początki sięgają przełomu XII i XIII wieku. Rasa ta niemal całkowicie wyginęła podczas II wojny światowej, jednak dzięki wysiłkom miłośników została odtworzona i dziś ponownie cieszy się uznaniem zarówno w kraju, jak i za granicą. Współczesna klasyfikacja Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI) wyróżnia charty jako odrębną grupę rasową, podkreślając ich unikalne cechy użytkowe oraz bogatą historię. Charty do dziś zachowały swoje pierwotne instynkty gończe, a ich obecność w kulturze i tradycji łowieckiej stanowi fascynujące świadectwo długowiecznej relacji człowieka z tymi niezwykłymi psami.

Wygląd i budowa ciała chartów – cechy charakterystyczne

Charakterystyczna sylwetka chartów wyróżnia się wyjątkową smukłością oraz długimi, sprężystymi kończynami, które nadają im lekkość i pozwalają na rozwijanie imponujących prędkości. Głowa charta jest wąska, z płaskim czołem i wydłużonym pyskiem, co dodatkowo podkreśla ich aerodynamiczną budowę. Mięśnie tych psów są wyraźnie zarysowane, lecz nieprzesadnie masywne – cała konstrukcja ciała została ukształtowana przez wieki selekcji pod kątem szybkości i wytrzymałości podczas pogoni za zwierzyną. Dzięki takiej anatomii charty potrafią osiągać nawet 70 km/h, a ich ruchy są płynne i pełne gracji.

W obrębie tej grupy występuje znaczna rozpiętość wielkości – od drobnych charcików włoskich ważących około 3,5 kg i mierzących niespełna 35 cm w kłębie, po potężnego wilczarza irlandzkiego osiągającego nawet 86 cm wysokości i ponad 50 kg masy ciała. Różnice dotyczą także rodzaju okrywy włosowej: odmiany krótkowłose (np. greyhound) mają gładką, przylegającą sierść, długowłose (jak chart afgański) prezentują efektowną szatę wymagającą szczególnej pielęgnacji, natomiast szorstkowłose (np. deerhound) wyróżniają się twardszym włosem okrywowym. Tak szeroka gama odmian sprawia, że każdy miłośnik tej rasy może znaleźć psa odpowiadającego zarówno preferencjom estetycznym, jak i możliwościom opieki nad sierścią.

Rodzaje sierści i umaszczenia – jak prezentują się charty?

Wśród chartów spotykamy niezwykłą różnorodność typów sierści, która przekłada się zarówno na wygląd, jak i wymagania pielęgnacyjne tych psów. Odmiany krótkowłose, takie jak greyhound czy whippet, posiadają gładką, przylegającą do ciała okrywę włosową o umiarkowanej długości. Taka sierść jest łatwa w utrzymaniu czystości i nie wymaga częstego czesania, co docenią osoby preferujące mniej czasochłonne zabiegi pielęgnacyjne. Z kolei charty długowłose, na przykład chart afgański, wyróżniają się efektowną, jedwabistą szatą, która wymaga regularnego szczotkowania oraz stosowania specjalistycznych kosmetyków zapobiegających kołtunieniu. W przypadku szorstkowłosych przedstawicieli rasy, takich jak deerhound czy wilczarz irlandzki, sierść jest twardsza i bardziej odporna na warunki atmosferyczne, jednak również wymaga systematycznego trymowania oraz usuwania martwego włosa.

Paleta barw umaszczenia chartów jest niezwykle szeroka – od jednolitych odcieni beżu, czerni czy błękitu, po wielobarwne kombinacje z plamami lub pręgami. Przykładem wyjątkowej różnorodności może być chart rosyjski borzoj, u którego dopuszcza się nawet kilkadziesiąt wariantów kolorystycznych. Warto pamiętać, że rodzaj sierści wpływa nie tylko na wygląd psa, ale także na zakres codziennych obowiązków opiekuna – charty krótkowłose linieją umiarkowanie przez cały rok i są bardzo czyste z natury, natomiast odmiany długowłose wymagają większej uwagi przy kąpielach oraz zabezpieczaniu szaty przed splątaniem. Dobór odpowiednich akcesoriów i kosmetyków powinien być zawsze dostosowany do specyfiki okrywy włosowej danego psa.

Charakter i temperament – jakimi psami są charty?

Charty to psy o wyjątkowo złożonym charakterze, który łączy w sobie niezależność oraz silną więź z rodziną. Są niezwykle inteligentne, co sprawia, że szybko uczą się nowych poleceń i potrafią samodzielnie podejmować decyzje. Jednocześnie wykazują dużą lojalność wobec swoich opiekunów, choć nie należą do psów nadmiernie wylewnych – ich przywiązanie objawia się raczej spokojnym towarzyszeniem niż ciągłym domaganiem się uwagi. W relacjach z obcymi charty bywają powściągliwe lub wręcz nieufne, co wynika z ich naturalnej ostrożności i terytorialności.

Typową cechą tej rasy jest silny instynkt pogoni, który przez wieki był kształtowany podczas polowań na zwierzynę. Charty są psami aktywnymi, wymagającymi codziennej dawki ruchu – bez regularnych spacerów i możliwości biegania mogą stać się apatyczne lub sfrustrowane. Ich temperament sprawia, że najlepiej odnajdują się w domach osób aktywnych fizycznie, które potrafią zapewnić im odpowiednią ilość bodźców i zajęć. W kontaktach z dziećmi charty są zazwyczaj łagodne i cierpliwe, jednak ze względu na brak zakodowanej opiekuńczości lepiej czują się wśród starszych dzieci, które rozumieją zasady postępowania ze zwierzętami. Z innymi psami najczęściej dogadują się dobrze, choć mogą wykazywać dominację na swoim terytorium.

• Charty mają doskonałą pamięć – raz utracone zaufanie trudno odzyskać, dlatego wymagają łagodnego traktowania.
• Ze względu na niezależność mogą czasem próbować forsować własne zdanie podczas szkolenia – konsekwencja opiekuna jest tu kluczowa.
• Dobrze socjalizowane charty potrafią funkcjonować zarówno w mieście, jak i na wsi, pod warunkiem zapewnienia im odpowiedniej dawki ruchu.
• Ich wysoka inteligencja predysponuje je do udziału w sportach kynologicznych oraz różnorodnych aktywnościach umysłowych.

Zdrowie chartów – na co zwrócić uwagę?

Charty wyróżniają się ponadprzeciętną wytrzymałością i ogólnie dobrą kondycją zdrowotną, co jest efektem wielowiekowej selekcji pod kątem aktywności fizycznej. Jednak intensywny tryb życia tych psów sprawia, że są one bardziej narażone na przeciążenia mięśni oraz urazy wynikające z biegania po twardych nawierzchniach czy nagłych zwrotów podczas pogoni. Warto zwrócić uwagę na ewentualne objawy kulawizny, sztywności kończyn lub niechęci do ruchu – mogą one świadczyć o mikrourazach lub stanach zapalnych aparatu ruchu. Charty rzadko zapadają na choroby typowe dla innych ras, jednak ich cienka skóra wymaga szczególnej troski, ponieważ łatwo ulega otarciom i zadrapaniom podczas spacerów w terenie.

Regularne wizyty u weterynarza pozwalają wcześnie wykryć wszelkie nieprawidłowości związane z układem ruchu czy ogólnym stanem zdrowia psa. Zaleca się przeprowadzanie okresowych badań ortopedycznych oraz kontrolę serca, zwłaszcza u psów sportowych biorących udział w wyścigach lub coursingu. Profilaktyka zdrowotna obejmuje również szczepienia ochronne, odrobaczanie oraz monitorowanie masy ciała – charty mają szybki metabolizm i wymagają diety dostosowanej do poziomu aktywności. Warto konsultować się z lekarzem weterynarii w zakresie suplementacji wspierającej stawy oraz regenerację mięśni po wysiłku. Odpowiednia opieka i czujność opiekuna pozwalają cieszyć się długim i zdrowym życiem tego wyjątkowego psa.

Żywienie chartów – dieta dostosowana do potrzeb

Odpowiednie żywienie chartów wymaga uwzględnienia ich wysokiego zapotrzebowania energetycznego, które wynika z naturalnej potrzeby intensywnego ruchu oraz szybkiej przemiany materii. Psy tej rasy, zwłaszcza aktywne sportowo lub regularnie biegające, potrzebują pokarmu bogatego w łatwo przyswajalne białko i tłuszcze, aby utrzymać prawidłową masę mięśniową i zapewnić sobie energię na codzienne aktywności. W okresie zimowym warto zwiększyć udział tłuszczu w diecie, co pozwala lepiej zabezpieczyć psa przed utratą ciepła podczas dłuższych spacerów na mrozie. Szczenięta oraz młode charty wymagają karmy dostosowanej do etapu wzrostu, natomiast u starszych osobników należy monitorować ilość kalorii, by nie dopuścić do nadwagi.

Wybierając sposób karmienia, można zdecydować się zarówno na pełnoporcjowe karmy suche, jak i wysokiej jakości mokre posiłki – ważne jest jednak, by były one dedykowane rasom aktywnym lub specjalnie opracowane dla chartów. Dietę można wzbogacać o suplementy wspierające stawy (np. glukozaminę) oraz preparaty poprawiające kondycję sierści i skóry. W przypadku psów sportowych zaleca się rozważenie dodatkowej suplementacji witaminami z grupy B oraz kwasami omega-3 i omega-6.

• Podawanie posiłków w stałych porach dnia pomaga regulować metabolizm i zapobiega problemom trawiennym.
• Charty powinny mieć zawsze dostęp do świeżej wody – szybka wymiana płynów jest istotna przy dużej aktywności fizycznej.
• Warto obserwować reakcje psa na nową karmę – niektóre charty mogą być wrażliwe na zmiany diety lub składniki alergizujące.
• Dawkowanie pokarmu najlepiej konsultować z lekarzem weterynarii, szczególnie jeśli pies bierze udział w zawodach sportowych lub wykazuje nietypowe zachowania żywieniowe.

Pielęgnacja sierści i higiena – praktyczne porady dla opiekunów

Utrzymanie sierści charta w doskonałej kondycji wymaga dostosowania zabiegów pielęgnacyjnych do typu okrywy włosowej. Odmiany krótkowłose, takie jak greyhound czy whippet, nie sprawiają dużych trudności – wystarczy szczotkowanie miękką szczotką raz lub dwa razy w tygodniu, by usunąć martwy włos i zachować połysk sierści. Kąpiel przeprowadza się sporadycznie, zwykle co kilka miesięcy lub w razie widocznego zabrudzenia, z użyciem delikatnych szamponów regenerujących. Natomiast charty długowłose (np. chart afgański) oraz szorstkowłose (deerhound, wilczarz irlandzki) wymagają regularnego czesania – nawet codziennie – aby zapobiec powstawaniu kołtunów i filcu. W ich przypadku warto stosować specjalistyczne kosmetyki ułatwiające rozczesywanie oraz chroniące strukturę włosa przed przesuszeniem.

Pielęgnacja chartów obejmuje nie tylko dbanie o sierść, ale także o higienę całego ciała. Uszy należy regularnie kontrolować i czyścić łagodnym preparatem, by zapobiegać infekcjom. Pazury powinny być przycinane tak, aby nie dotykały podłoża – u aktywnych psów często ścierają się naturalnie, jednak warto je sprawdzać co kilka tygodni. Oczy wymagają przemywania wacikiem nasączonym solą fizjologiczną w przypadku pojawienia się wydzieliny. Skóra chartów jest cienka i podatna na otarcia; po spacerach należy sprawdzić ją pod kątem zadrapań i ewentualnie zastosować środki odkażające.

• Dla psów wystawowych zaleca się kąpiel z użyciem szamponu koloryzującego na kilka dni przed wydarzeniem, by podkreślić intensywność barwy sierści.
• Szczotkowanie zawsze wykonuje się zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia delikatnej skóry.
• W okresie linienia można wspomóc usuwanie martwego podszerstka za pomocą specjalnych rękawic lub grzebieni.
• Włos między opuszkami palców powinien być regularnie przycinany, aby zapobiec powstawaniu bolesnych odleżyn i utrudnieniom podczas chodzenia.
• Dla ochrony skóry przed przesuszeniem warto stosować balsamy nawilżające oraz spraye odżywcze dedykowane rasom o cienkiej okrywie włosowej.

Prawidłowa pielęgnacja wpływa nie tylko na wygląd psa, ale również na jego komfort i zdrowie. Regularne zabiegi pozwalają wcześnie wykryć ewentualne problemy dermatologiczne czy pasożyty zewnętrzne. Warto również konsultować dobór kosmetyków z groomerem lub lekarzem weterynarii – szczególnie jeśli pies ma skłonność do alergii lub podrażnień skóry. Kompleksowa higiena obejmuje także kontrolę gruczołów okołoodbytowych oraz systematyczne mycie legowiska psa, co ogranicza ryzyko infekcji i zapewnia zwierzęciu poczucie bezpieczeństwa.

Wychowanie i szkolenie chartów – jak pracować z tą rasą?

Proces wychowania charta powinien rozpocząć się już w okresie szczenięcym, gdyż wczesna socjalizacja ma kluczowe znaczenie dla rozwoju stabilnego i zrównoważonego psa. Charty, ze względu na swoją niezależność oraz silny instynkt pogoni, wymagają od opiekuna konsekwencji i jasnych zasad. Warto od początku przyzwyczajać psa do różnych bodźców – kontaktów z innymi zwierzętami, ludźmi oraz nowych miejsc. Regularne spotkania z psami o różnym temperamencie pomagają ograniczyć ewentualną nieufność wobec obcych i uczą prawidłowych reakcji społecznych.

Jednym z wyzwań w szkoleniu chartów jest nauka chodzenia na smyczy oraz kontrolowanie naturalnej potrzeby pogoni za poruszającymi się obiektami. Praca nad posłuszeństwem powinna opierać się na pozytywnym wzmocnieniu – nagradzanie smakołykami lub pochwałą skutecznie motywuje te psy do współpracy. W przypadku pojawienia się zachowań związanych z instynktem łowieckim, należy ćwiczyć komendy przywołania w bezpiecznych warunkach, stopniowo zwiększając poziom trudności treningu. Ważne jest również, aby opiekun był stanowczy i nie pozwalał na przejmowanie inicjatywy przez psa – charty szybko wyczuwają brak konsekwencji i mogą próbować forsować własne zdanie.

Dla tej rasy najlepiej sprawdza się spokojny, ale zdecydowany styl prowadzenia. Systematyczne szkolenie, oparte na cierpliwości i jasnych regułach, pozwala osiągnąć dobre rezultaty nawet u bardziej niezależnych osobników. Warto rozważyć udział w zajęciach grupowych lub konsultacje z trenerem specjalizującym się w psach myśliwskich – doświadczenie instruktora pomoże dobrać odpowiednie metody pracy oraz rozwiązać ewentualne trudności wychowawcze. Odpowiednio prowadzony chart staje się nie tylko posłusznym towarzyszem, ale także pewnym siebie psem, który potrafi odnaleźć się w różnych sytuacjach.

Aktywność fizyczna i potrzeby ruchowe – jak zapewnić chartowi szczęście?

Zapewnienie chartowi odpowiedniej dawki ruchu to podstawa jego dobrego samopoczucia i zdrowia. Psy tej rasy mają ogromną potrzebę codziennej aktywności fizycznej – nie wystarczą im krótkie spacery wokół domu. Długie, dynamiczne przechadzki lub możliwość swobodnego biegania na ogrodzonym terenie pozwalają chartom rozładować energię i utrzymać prawidłową kondycję mięśniową. Regularny wysiłek wpływa korzystnie nie tylko na sylwetkę psa, ale także na jego równowagę psychiczną, ograniczając ryzyko pojawienia się zachowań destrukcyjnych czy frustracji wynikającej z nudy.

Charty doskonale odnajdują się w sportach kynologicznych, które wykorzystują ich naturalne predyspozycje do szybkiego biegu i pogoni za zwierzyną. Coursing, czyli wyścigi za sztuczną przynętą, to jedna z najbardziej polecanych form aktywności dla tej rasy – pozwala bezpiecznie realizować instynkt łowiecki oraz wzmacnia więź między psem a opiekunem. Po intensywnym wysiłku warto zadbać o regenerację: zapewnić psu spokojne miejsce do odpoczynku, dostęp do świeżej wody oraz lekkostrawny posiłek. W dni wolne od treningów można organizować zabawy umysłowe lub krótkie sesje szkoleniowe, które stymulują inteligencję charta i pomagają utrzymać go w dobrej formie psychicznej.

• Warto korzystać z długiej linki treningowej podczas spacerów w otwartym terenie – daje ona psu swobodę ruchu przy jednoczesnym zachowaniu kontroli.
• W okresach intensywnego wysiłku fizycznego dobrze sprawdzają się masaże relaksacyjne oraz stretching mięśni po bieganiu.
• Organizując czas wolny psa, można rozważyć udział w zajęciach agility lub nosework, które rozwijają zarówno sprawność fizyczną, jak i zdolności poznawcze charta.
• Dla bezpieczeństwa podczas aktywności na świeżym powietrzu zaleca się stosowanie szerokich obroży chroniących delikatną szyję psa przed urazami.

Zróżnicowane formy ruchu oraz odpowiednio zaplanowany odpoczynek pozwalają chartom zachować zdrowie i pogodę ducha przez wiele lat. Dobrze dobrane aktywności nie tylko wzmacniają ciało psa, ale także budują pozytywne relacje z opiekunem i zapobiegają problemom behawioralnym typowym dla niedostatecznie wybieganych przedstawicieli tej rasy.

Formalności prawne związane z posiadaniem charta

Posiadanie charta w Polsce wiąże się z koniecznością dopełnienia określonych formalności prawnych. Każdy właściciel tej rasy zobowiązany jest do uzyskania specjalnego pozwolenia wydawanego przez starostę właściwego dla miejsca zamieszkania. Wymóg ten dotyczy wszystkich odmian chartów, niezależnie od ich wielkości – nawet najmniejsze charciki włoskie podlegają tym samym regulacjom. Procedura ma na celu kontrolę nad populacją psów o silnym instynkcie łowieckim, który sprawia, że charty mogą instynktownie gonić dziką zwierzynę, co stanowi zagrożenie dla lokalnej fauny i sprzyja nielegalnym polowaniom.

Niedopełnienie obowiązku rejestracji i brak stosownych dokumentów może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi. Osoby trzymające charta bez zezwolenia narażają się na grzywnę, a w skrajnych przypadkach nawet na karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności. Przepisy te wynikają z ustawy Prawo łowieckie i mają chronić zarówno środowisko naturalne, jak i same zwierzęta przed wykorzystywaniem ich do kłusownictwa. Warto pamiętać, że pozwolenie należy uzyskać jeszcze przed sprowadzeniem psa do domu – dotyczy to zarówno szczeniąt, jak i dorosłych osobników adoptowanych czy kupionych z hodowli. Dodatkowe informacje na temat procedury oraz wymaganych dokumentów można znaleźć w lokalnym urzędzie lub u lekarza weterynarii specjalizującego się w rasach myśliwskich.

Podsumowanie

Charty wyróżniają się nie tylko wyjątkową anatomią i temperamentem, ale także specyficznymi wymaganiami dotyczącymi codziennej opieki oraz formalności prawnych. Utrzymanie tych psów w dobrej kondycji wymaga regularnej aktywności fizycznej, zróżnicowanej diety dostosowanej do wysokiego zapotrzebowania energetycznego oraz systematycznej pielęgnacji sierści, która różni się w zależności od typu okrywy włosowej. Dodatkowo, właściciele muszą pamiętać o obowiązku uzyskania odpowiedniego pozwolenia na posiadanie charta, co wynika z przepisów mających na celu ochronę środowiska i kontrolę nad populacją psów myśliwskich.

Właściwe wychowanie i szkolenie chartów opiera się na konsekwencji oraz pozytywnym wzmocnieniu, ze szczególnym uwzględnieniem pracy nad instynktem pogoni. Psy tej rasy doskonale odnajdują się w sportach kynologicznych, takich jak coursing czy agility, które pozwalają im realizować naturalne potrzeby ruchowe i intelektualne. Warto również rozważyć tematykę związaną z adaptacją chartów do życia w warunkach miejskich oraz ich rolą w nowoczesnych programach terapeutycznych czy edukacyjnych – to zagadnienia coraz częściej podejmowane przez specjalistów zajmujących się kynologią.

FAQ

Czy charty nadają się do życia w mieszkaniu w bloku?

Tak, wiele chartów dobrze adaptuje się do życia w mieszkaniu, pod warunkiem zapewnienia im odpowiedniej dawki codziennego ruchu. Są to psy spokojne w domu, które nie wykazują skłonności do nadmiernego szczekania czy niszczenia przedmiotów, jeśli ich potrzeby aktywności są zaspokojone. Warto jednak pamiętać, że charty potrzebują regularnych, dłuższych spacerów oraz możliwości swobodnego biegania na ogrodzonym terenie. Mieszkanie w bloku nie jest przeszkodą, o ile opiekun jest gotowy poświęcić czas na aktywność fizyczną psa.

Jak charty znoszą samotność i czy mogą zostawać same na dłużej?

Charty są psami przywiązanymi do swoich opiekunów i źle znoszą długotrwałą samotność. Pozostawione same na wiele godzin mogą stać się apatyczne lub zestresowane, co może prowadzić do problemów behawioralnych. Jeśli planujesz zostawiać charta samego na dłużej, warto zadbać o jego wcześniejsze zmęczenie ruchem oraz zapewnić mu zabawki interaktywne lub gryzaki. Dobrze sprawdza się także towarzystwo innego psa. Jednak rasa ta najlepiej czuje się w domach, gdzie członkowie rodziny przebywają często razem z psem.

Czy charty są odpowiednie dla alergików?

Charty nie należą do ras typowo hipoalergicznych, ale ich krótka sierść (w przypadku odmian krótkowłosych) i niewielkie linienie mogą być łatwiejsze do zaakceptowania dla osób z łagodnymi objawami alergii. Odmiany długowłose i szorstkowłose wymagają częstszej pielęgnacji, co może zwiększać ilość alergenów w otoczeniu. Przed decyzją o przyjęciu charta do domu alergik powinien spędzić trochę czasu z przedstawicielem tej rasy i skonsultować się z lekarzem.

Jakie są koszty utrzymania charta?

Koszty utrzymania charta obejmują wysokiej jakości karmę dostosowaną do potrzeb aktywnej rasy (często droższą niż standardowa), regularne wizyty u weterynarza (szczepienia, profilaktyka zdrowotna), akcesoria do pielęgnacji sierści oraz ewentualne wydatki związane z udziałem w sportach kynologicznych lub szkoleniach. Dodatkowo należy uwzględnić koszt uzyskania pozwolenia na posiadanie charta oraz ewentualne ubezpieczenie psa. Roczne wydatki mogą być wyższe niż przy przeciętnej rasie ze względu na specyficzne potrzeby żywieniowe i zdrowotne chartów.

Artykuł Charty: Charakterystyka rasy, pielęgnacja, wychowanie pochodzi z serwisu Petsy.